Beşamel sosun pürüzsüz olması için buğday unu kullanmak şart değil. Pirinç unu, doğru oran ve karıştırma tekniğiyle açık renkli, hafif aromalı ve fırın yemeklerinin üzerinde kolayca yayılan bir sos hazırlamaya yardımcı olur.
Bu ölçüler yaklaşık 500 ml, yani dört porsiyon orta koyulukta sos verir. Lazanya, fırında sebze, patates graten ya da glutensiz makarna için kullanılacak kıvamı elde etmek yaklaşık 15 dakika sürer.
Rafta beklememiş, sipariş geldikçe öğütülen un daha kısa bekleme süresiyle mutfağa ulaşır; taş değirmende öğütülen pirinç ununun hafif aroması da sosun süt ve baharat dengesini bastırmaz. Malzemeleri ocağa geçmeden önce ölçmek, özellikle sütü kademeli eklerken karıştırmayı kesintisiz sürdürmeyi kolaylaştırır.
Unlu yağ karışımını önce az miktarda sütle açmak, büyük topakların oluşmasını önler. İlk karışım pürüzsüz olmadan kalan süte geçmeyin.
Yüksek ısı sütün tencere tabanına tutunmasına ve sosun birden koyulaşmasına yol açabilir. Küçük kabarcıklar yeterlidir; güçlü biçimde kaynatmaya gerek yoktur.
Fırında yeniden pişecek yemeklerde sosu ocakta fazla yoğunlaştırmayın. Çok koyu olursa 1-2 yemek kaşığı soğuk süt ekleyip kısa süre çırpın; ince kalırsa bir dakika daha pişirin.
Pirinç unuyla bağlanan beşamel, lazanya katları arasına dökülecekse kepçeden kesintisiz akmalı; graten üzerinde kullanılacaksa sebzelerin arasına girecek kadar yumuşak kalmalıdır. Fırındaki ikinci pişirme sosu biraz daha sıkılaştıracağından ocakta çok katı bir sonuç hedeflemeyin.
Sosu önceden hazırlayacaksanız yüzeyine değecek şekilde yağlı kâğıt yerleştirip soğutun ve kapalı bir kapta buzdolabında 2 güne kadar saklayın. Yeniden ısıtırken birkaç kaşık süt ekleyerek kısık ateşte çırpmak, beklerken yoğunlaşan yapıyı açar.
Tarifi düzenli olarak glutensiz yemeklerde kullanmak isteyenler, aynı ölçüye uygun glutensiz unları sos, çorba ve fırın tarifleri için değerlendirebilir. Paketli tereyağı, süt ve baharatlarda çapraz bulaşma riski sizin için önemliyse etiket bilgilerini ayrıca kontrol edin.
Sütün tamamı sıcak unlu karışıma bir anda döküldüğünde dış yüzeyi hızla koyulaşan un parçaları oluşabilir. Önce az miktarda soğuk sütle düzgün bir taban hazırlamak ve tel çırpıcıyı kesintisiz kullanmak bu riski azaltır.
Evet, şekersiz ve aromasız bir bitkisel içecek kullanılabilir. Ürünün yoğunluğu sütten farklı olabileceği için son 100 ml’yi kıvamı izleyerek eklemek daha kontrollü sonuç verir.
Aynı miktarda hafif aromalı zeytinyağı kullanılabilir; ancak sosun tadı ve rengi bir miktar değişir. Unu yağla kısa süre pişirme ve sütü kademeli ekleme yöntemi aynı kalır.
Tencereyi kısık ateşe alın ve her seferinde 1 yemek kaşığı soğuk süt ekleyerek çırpın. Sos kaşıktan kesintisiz bir şerit hâlinde akınca süt eklemeyi bırakın.
Önce kısık-orta ateşte bir veya iki dakika daha karıştırarak pişirin; pirinç unu ısıyla koyulaşmayı sürdürür. Doğrudan kuru un eklemek yeni topaklar oluşturabileceği için önerilmez.
Koyulaşma; yemeğin su oranına, fırın sıcaklığına ve pişirme süresine göre değişir. Bu nedenle fırına girmeden önce kaşığı kaplayan ama rahatça dökülen orta kıvam güvenli bir başlangıç noktasıdır.